FINANSOWANIE MISJI

Miasta powinny opracować zintegrowane plany działań na rzecz klimatu, obejmujące długoterminowe cele w zakresie dekarbonizacji, odporności na zmiany klimatu i zrównoważonego rozwoju. Finansowanie musi być dostosowane do długoterminowych celów, aby uniknąć krótkowzrocznych inwestycji, które mogłyby skutkować powstaniem aktywów osieroconych lub nieefektywnością. Należy zadbać o to, by inwestycje uwzględniały skutki w wielu sektorach (np. transport, energetyka, gospodarka odpadami), co pozwoli na kompleksową transformację miejską.

Opracować strategie finansowe zapewniające sprawiedliwy podział korzyści płynących z projektów o neutralności klimatycznej, zwłaszcza wśród grup najbardziej narażonych. Stworzyć mechanizmy finansowania, które będą priorytetowo traktować inwestycje w dzielnicach o niskich dochodach i marginalizowanych, najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu. Zlikwidować potencjalne bariery finansowe utrudniające dostęp (np. wysokie koszty początkowe związane z energooszczędnym budownictwem mieszkaniowym lub ekologicznym transportem) poprzez ukierunkowane dotacje lub dofinansowania.

Opracowanie jasno określonego planu inwestycyjnego to pierwszy krok w kierunku zapewnienia, że miasta będą w stanie podjąć niezbędne zobowiązania finansowe na rzecz przyszłości z neutralnością klimatyczną.

Oszacować koszty i korzyści związane z osiągnięciem neutralności emisyjnej

Aby opracować realny plan inwestycyjny, miasta muszą najpierw oszacować koszty związane z przejściem na Neutralność klimatyczną. Wymaga to szczegółowego modelowania finansowego projektów infrastrukturalnych, systemów energii odnawialnej, sieci transportowych oraz inicjatyw na rzecz odporności miast. Ponadto miasta muszą ocenić korzyści ekonomiczne wynikające z dekarbonizacji, takie jak poprawa zdrowia publicznego, obniżenie kosztów energii, tworzenie miejsc pracy w branżach ekologicznych oraz zwiększenie długoterminowej odporności na klęski żywiołowe związane ze zmianami klimatu.

Ocena luki inwestycyjnej

Po oszacowaniu kosztów i korzyści miasta muszą określić lukę inwestycyjną – różnicę między dostępnymi środkami finansowymi a całkowitym finansowaniem niezbędnym do osiągnięcia neutralności emisyjnej. Luka ta pozwoli ustalić skalę potrzebnego finansowania i pomoże w ustaleniu priorytetów inwestycyjnych. Dzięki zrozumieniu zakresu tego niedoboru miasta mogą skoncentrować się na konkretnych obszarach, w których inwestycje prywatne, wsparcie rządowe lub finansowanie międzynarodowe mogą wypełnić tę lukę.

Ramy polityczne zarówno na szczeblu lokalnym, jak i krajowym mają znaczący wpływ na skuteczność finansowania działań na rzecz klimatu. Miasta muszą przeprowadzić dogłębną analizę istniejących strategii politycznych, aby zidentyfikować zarówno czynniki sprzyjające, jak i przeszkody w osiągnięciu Neutralności klimatycznej.

Polityki sprzyjające

Do środków wspierających należą zachęty podatkowe dla projektów ekologicznych, dotacje na instalacje wykorzystujące energię odnawialną oraz przepisy promujące zrównoważone budownictwo i transport. Miasta powinny zadbać o to, by polityka zachęcała do inwestycji w infrastrukturę niskoemisyjną, taką jak energooszczędne budynki czy sieci pojazdów elektrycznych (EV), a jednocześnie ułatwiała dostęp do finansowania działań na rzecz klimatu ze środków publicznych i prywatnych.

Polityka restrykcyjna

Z drugiej strony restrykcyjne rozwiązania, takie jak przestarzałe przepisy budowlane czy dotacje do paliw kopalnych, mogą hamować postęp. Miasta powinny dążyć do zniesienia lub zreformowania przepisów, które utrudniają inwestycje w działania na rzecz klimatu. Na przykład konieczne może być zaktualizowanie przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego, aby umożliwić bardziej zrównoważony rozwój miast, lub wprowadzenie zmian regulacyjnych w sektorze usług komunalnych, tak aby priorytetowo traktować energię odnawialną zamiast paliw kopalnych. Ponadto limity zadłużenia narzucone przez politykę krajową mogą drastycznie ograniczyć zdolność miasta do zaciągania pożyczek.

Wdrażać politykę środowiskową

Wprowadzenie polityk wspierających, takich jak ekologiczne zamówienia publiczne, podwyższenie podatków od paliw kopalnych czy opłaty za wjazd do centrum miasta, odegra kluczową rolę w zapewnieniu zróżnicowanych źródeł kapitału niezbędnego do osiągnięcia Neutralności klimatycznej. Termin wprowadzenia tych polityk będzie miał wpływ na alokację dostępnego kapitału w czasie.

Skuteczne strategie finansowania działań na rzecz klimatu wymagają zaangażowania szerokiego grona interesariuszy zarówno z sektora publicznego, jak i prywatnego. Miasta muszą zidentyfikować kluczowych graczy i nawiązać z nimi współpracę, aby zapewnić skoordynowane działania.

Jednostki rządowe

Władze lokalne odgrywają kluczową rolę w planowaniu, regulowaniu i wdrażaniu polityki klimatycznej. Rządy krajowe i regionalne mogą również zapewniać niezbędne finansowanie, wsparcie polityczne oraz nadzór regulacyjny nad inicjatywami realizowanymi na szczeblu miejskim.

Sektor prywatny i instytucje finansowe

Sektor prywatny, w tym banki, podmioty zarządzające aktywami i przedsiębiorstwa, stanowi istotne źródło kapitału inwestycyjnego. Zielone obligacje, inicjatywy z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu oraz partnerstwa publiczno-prywatne (PPP) to kluczowe mechanizmy służące pozyskiwaniu środków prywatnych na projekty z neutralnością klimatyczną.

Społeczność i społeczeństwo obywatelskie

Zaangażowanie lokalnej społeczności ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia, by inwestycje w dziedzinie klimatu były zarówno sprawiedliwe, jak i skuteczne. Organizacje pozarządowe (NGO), grupy rzecznicze oraz lokalni mieszkańcy mogą przyczynić się do wzbudzenia poparcia społecznego dla działań na rzecz klimatu, dbając o to, by inwestycje przynosiły korzyści wszystkim mieszkańcom miasta.

Aby ułatwić poruszanie się po złożonym świecie opcji finansowania, miasta mogą skorzystać z narzędzia „Finance Guidance Tool” w celu zidentyfikowania rozwiązań finansowych dostosowanych do ich potrzeb. Biorąc pod uwagę prawdopodobną skalę kosztów, sam kapitał publiczny nie wystarczy do osiągnięcia Neutralności klimatycznej. Wdrożenie innowacyjnych mechanizmów pozwala miastom przyciągać inwestycje prywatne na dużą skalę poprzez efektywne wykorzystanie funduszy i zasobów publicznych. Finansowanie mieszane odnosi się do strategicznego wykorzystania kapitału publicznego w celu mobilizacji inwestycji prywatnych na rzecz projektów, które przynoszą korzyści społeczne, środowiskowe i finansowe. W kontekście Neutralności klimatycznej instrumenty finansowania mieszanego mogą być bardzo skuteczne w ograniczaniu ryzyka projektów i przyciąganiu kapitału prywatnego.

Partnerstwa publiczno-prywatne

Należy zaangażować sektor prywatny w finansowanie projektów o neutralności klimatycznej poprzez partnerstwa publiczno-prywatne. Rządy mogą wykorzystywać takie mechanizmy, jak zachęty podatkowe, podział ryzyka czy fundusze gwarancyjne, aby zachęcić sektor prywatny do inwestowania. Współpraca z podmiotami prywatnymi może pomóc miastom w pozyskiwaniu innowacyjnych źródeł finansowania.

Zielone obligacje i dotacje

Zielone obligacje stają się coraz popularniejszym narzędziem pozyskiwania kapitału na projekty przyjazne dla środowiska, takie jak elektrownie wykorzystujące energię odnawialną czy energooszczędne budynki mieszkalne. Miasta mogą również ubiegać się o dotacje i preferencyjne pożyczki od międzynarodowych instytucji rozwoju, które można łączyć ze środkami prywatnymi w celu finansowania zakrojonych na szeroką skalę projektów klimatycznych.

Finansowanie przejścia na Neutralność klimatyczną wiąże się z nieodłącznym ryzykiem, biorąc pod uwagę skalę inwestycji, długie horyzonty czasowe oraz niepewność dotyczącą technologii, polityki i trendów rynkowych. Miasta muszą ocenić wszystkie potencjalne zagrożenia dla inwestycji oraz określić strategie ograniczające ryzyko, aby zminimalizować zarówno ryzyko podstawowe, jak i rezydualne.

Ryzyko finansowe

Długoterminowe inwestycje klimatyczne mogą wiązać się z ryzykiem finansowym, takim jak zmiany stóp procentowych, inflacja czy wahania cen energii. Aby ograniczyć to ryzyko, miasta mogą zapewnić sobie korzystne warunki finansowania poprzez zawieranie długoterminowych umów lub korzystać z instrumentów pochodnych, które zabezpieczają przed wahaniami cen.

Ryzyko polityczne i regulacyjne

Zmiany w polityce lub niestabilność polityczna mogą zagrozić inwestycjom w dziedzinie klimatu. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie szerokiego poparcia politycznego dla polityki klimatycznej oraz zagwarantowanie stabilności regulacyjnej. Partnerstwa publiczno-prywatne mogą również pomóc w zarządzaniu ryzykiem regulacyjnym poprzez utrwalenie zobowiązań umownych niezależnie od zmian sytuacji politycznej.

Ryzyko technologiczne i związane z wdrożeniem

Kolejnym istotnym zagrożeniem jest niepewność co do dostępności i skalowalności nowych technologii. Miasta mogą temu zaradzić, rozkładając swoje inwestycje na różne technologie i stopniowo rozszerzając zakres projektów, aby dostosować się do postępu technologicznego.

Ryzyko związane z wydajnością

Ewentualny brak kompetencji lub doświadczenia urzędników miejskich w zakresie finansowania transformacji może stanowić zagrożenie dla realizacji Planu inwestycyjnego, jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie działania. W miarę jak miasto zmierza w kierunku Neutralności klimatycznej, należy zająć się kwestią ryzyka związanego z wewnętrznymi zasobami i kompetencjami oraz ryzykiem związanym z dostosowaniem instytucjonalnym.

Aby zapewnić trwały postęp na drodze do osiągnięcia Neutralności klimatycznej, miasta muszą uwzględniać kwestie klimatyczne we wszystkich aspektach budżetu miejskiego, przydzielaniu środków oraz decyzjach inwestycyjnych, co pomoże uzyskać maksymalne wsparcie dla transformacji i zapewni zaufanie inwestorów.

Włączenie kwestii klimatycznych do budżetów miejskich

Zamiast traktować projekty związane z klimatem jako odrębne od innych inicjatyw miejskich, miasta powinny włączyć cele klimatyczne do ogólnego procesu budżetowego. Oznacza to przeznaczenie środków finansowych na energię odnawialną, zieloną infrastrukturę i projekty zwiększające odporność w ramach podstawowego programu rozwoju miasta.

Oceny wpływu na klimat

Każda ważna decyzja inwestycyjna, niezależnie od tego, czy dotyczy transportu, budownictwa mieszkaniowego czy energetyki, powinna obejmować ocenę wpływu na klimat. Dzięki temu wszystkie projekty miejskie będą zgodne z nadrzędnym celem, jakim jest ograniczenie emisji i zwiększenie odporności na zmiany klimatu.

Wspieraj gospodarkę przyjazną dla klimatu

Miasta powinny dążyć do wspierania lokalnych gospodarek zgodnych z celami klimatycznymi. Obejmuje to wspieranie rozwoju ekologicznych gałęzi przemysłu, zachęcanie przedsiębiorstw do wdrażania zrównoważonych praktyk oraz tworzenie miejsc pracy w sektorach energii odnawialnej, efektywności energetycznej i odporności klimatycznej.