FINANCIERING VAN DE MISSIE

Steden moeten geïntegreerde klimaatactieplannen opstellen met langetermijndoelstellingen op het gebied van decarbonisatie, veerkracht en duurzame ontwikkeling. De financiering moet worden afgestemd op deze langetermijndoelstellingen om kortzichtige investeringen te voorkomen die kunnen leiden tot gestrande activa of inefficiëntie. Er moet voor worden gezorgd dat bij investeringen rekening wordt gehouden met de sectoroverschrijdende effecten (bijvoorbeeld op het gebied van vervoer, energie en afval) om een alomvattende stedelijke transitie te waarborgen.

Ontwikkel financiële strategieën die ervoor zorgen dat de voordelen van projecten met klimaatneutraliteit eerlijk worden verdeeld, met name onder kwetsbare bevolkingsgroepen. Zet financieringsmechanismen op die prioriteit geven aan investeringen in wijken met lage inkomens en gemarginaliseerde gemeenschappen, die het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering. Pak mogelijke financiële drempels voor toegang (bijvoorbeeld hoge initiële kosten voor energiezuinige woningen of schoon vervoer) aan door middel van gerichte subsidies of toelagen.

Het opstellen van een duidelijk omschreven Investeringsplan is de eerste stap om ervoor te zorgen dat steden de nodige financiële toezeggingen kunnen doen voor een toekomst met klimaatneutraliteit.

De kosten en baten van het bereiken van koolstofneutraliteit in kaart brengen

Om een haalbaar Investeringsplan op te stellen, moeten steden eerst de kosten in kaart brengen die gepaard gaan met de overgang naar Klimaatneutraliteit. Dit vereist gedetailleerde financiële modellen voor infrastructuurprojecten, systemen voor hernieuwbare energie, vervoersnetwerken en initiatieven op het gebied van stedelijke veerkracht. Daarnaast moeten steden de economische voordelen van decarbonisatie evalueren, zoals een betere volksgezondheid, lagere energiekosten, het creëren van banen in groene sectoren en een grotere veerkracht op de lange termijn tegen klimaatgerelateerde rampen.

De investeringskloof in kaart brengen

Zodra de kosten en baten in kaart zijn gebracht, moeten steden de investeringskloof in kaart brengen: het verschil tussen de beschikbare financiële middelen en de totale financiering die nodig is om koolstofneutraliteit te bereiken. Deze kloof geeft inzicht in de omvang van de benodigde financiering en helpt bij het stellen van prioriteiten voor investeringen. Door inzicht te krijgen in de omvang van het tekort, kunnen steden zich richten op specifieke gebieden waar particuliere investeringen, overheidssteun of internationale financiering de kloof kunnen overbruggen.

Beleidskaders op zowel lokaal als nationaal niveau hebben een grote invloed op het succes van klimaatfinanciering. Steden moeten het bestaande beleid grondig evalueren om te achterhalen wat de stimulerende factoren en belemmeringen zijn voor het bereiken van Klimaatneutraliteit.

Bevorderend beleid

Tot het ondersteunende beleid behoren fiscale stimuleringsmaatregelen voor groene projecten, subsidies voor installaties voor hernieuwbare energie en regelgeving die duurzaam bouwen en duurzaam vervoer bevordert. Steden moeten ervoor zorgen dat het beleid investeringen in koolstofarme infrastructuur stimuleert, zoals energiezuinige gebouwen of netwerken voor elektrische voertuigen (EV’s), en tegelijkertijd de toegang tot klimaatfinanciering vanuit de publieke en private sector vergemakkelijkt.

Beperkende maatregelen

Anderzijds kunnen beperkende maatregelen, zoals verouderde bouwvoorschriften of subsidies voor fossiele brandstoffen, de vooruitgang belemmeren. Steden moeten ernaar streven regelgeving die klimaatinvesteringen in de weg staat, af te schaffen of te hervormen. Zo moeten bestemmingsplannen wellicht worden aangepast om een duurzamere stedelijke ontwikkeling mogelijk te maken, of zijn er wellicht wijzigingen in de regelgeving nodig om nutsbedrijven in staat te stellen hernieuwbare energie voorrang te geven boven fossiele brandstoffen. Bovendien kunnen schuldplafonds die vanuit nationaal beleid worden opgelegd, de leencapaciteit van de stad drastisch verminderen.

Milieubeleid uitvoeren

De invoering van ondersteunend beleid, zoals groene overheidsopdrachten, belastingverhogingen op fossiele brandstoffen of congestieheffingen, zal een cruciale rol spelen bij het veiligstellen van diverse kapitaalbronnen om Klimaatneutraliteit te bereiken. De timing van dit beleid zal van invloed zijn op de verdeling van het beschikbare kapitaal in de loop van de tijd.

Succesvolle strategieën voor klimaatfinanciering zijn afhankelijk van de betrokkenheid van een breed scala aan belanghebbenden uit zowel de publieke als de private sector. Steden moeten de belangrijkste actoren in kaart brengen en bij het proces betrekken om gecoördineerde actie te waarborgen.

Overheidsinstanties

Lokale overheden spelen een centrale rol bij de planning, regelgeving en uitvoering van het klimaatbeleid. Nationale en regionale overheden kunnen bovendien cruciale financiering, beleidsondersteuning en toezicht op de regelgeving bieden voor initiatieven op stadsniveau.

De particuliere sector en financiële instellingen

De particuliere sector, waaronder banken, vermogensbeheerders en bedrijven, vormt een essentiële bron van investeringskapitaal. Groene obligaties, initiatieven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen en publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS) zijn belangrijke instrumenten om particuliere middelen aan te trekken voor projecten met klimaatneutraliteit.

Gemeenschap en maatschappelijk middenveld

Betrokkenheid van de lokale gemeenschap is essentieel om ervoor te zorgen dat klimaatinvesteringen zowel rechtvaardig als doeltreffend zijn. Niet-gouvernementele organisaties (ngo’s), belangenorganisaties en lokale burgers kunnen helpen om draagvlak voor klimaatmaatregelen te creëren, zodat de investeringen ten goede komen aan alle inwoners van de stad.

Om hun weg te vinden in het complexe landschap van financieringsmogelijkheden, kunnen steden de Finance Guidance Tool gebruiken om de financieringsopties te vinden die bij hun behoeften passen. Gezien de verwachte omvang van de kosten zal publiek kapitaal alleen niet voldoende zijn om Klimaatneutraliteit te realiseren. Door innovatieve mechanismen toe te passen, kunnen steden grootschalige particuliere investeringen aantrekken door effectief gebruik te maken van publieke middelen en hulpbronnen. Blended finance verwijst naar het strategisch gebruik van publiek kapitaal om particuliere investeringen te mobiliseren voor projecten die sociale, ecologische en financiële opbrengsten opleveren. In de context van Klimaatneutraliteit kunnen blended finance-instrumenten zeer effectief zijn om de risico's van projecten te verminderen en particulier kapitaal aan te trekken.

Publiek-private samenwerkingsverbanden

Betrek de particuliere sector bij de financiering van projecten met klimaatneutraliteit via publiek-private partnerschappen. Overheden kunnen gebruikmaken van instrumenten zoals fiscale stimuleringsmaatregelen, risicodeling of garantiefondsen om investeringen door de particuliere sector aan te moedigen. Samenwerking met particuliere spelers kan steden helpen om innovatieve financieringsbronnen aan te boren.

Groene obligaties en subsidies

Groene obligaties worden steeds populairder als middel om kapitaal aan te trekken voor milieuvriendelijke projecten, zoals installaties voor hernieuwbare energie of energiezuinige woningen. Steden kunnen ook subsidies en leningen tegen gunstige voorwaarden aanvragen bij internationale ontwikkelingsinstellingen, die kunnen worden gecombineerd met particuliere middelen om grootschalige klimaatprojecten te financieren.

De financiering van de transitie naar Klimaatneutraliteit brengt inherent risico’s met zich mee, gezien de omvang van de investeringen, de lange tijdshorizon en de onzekerheden op het gebied van technologie, beleid en markttrends. Steden moeten alle mogelijke risico’s voor de investeringen in kaart brengen en risicobeperkende strategieën ontwikkelen om de primaire en resterende risico’s te ondervangen.

Financiële risico's

Klimaatinvesteringen op lange termijn kunnen financiële risico’s met zich meebrengen, zoals renteschommelingen, inflatie of volatiele energieprijzen. Om deze risico’s te beperken, kunnen steden gunstige financieringsvoorwaarden vastleggen via langlopende contracten of gebruikmaken van financiële derivaten die bescherming bieden tegen prijsschommelingen.

Politieke en regelgevingsrisico’s

Beleidswijzigingen of politieke instabiliteit kunnen klimaatinvesteringen in gevaar brengen. Het is van cruciaal belang om brede politieke steun voor het klimaatbeleid te waarborgen en te zorgen voor regelgevingsstabiliteit. Publiek-private partnerschappen kunnen ook helpen bij het beheersen van regelgevingsrisico’s door contractuele verplichtingen vast te leggen die politieke cycli overstijgen.

Technologische en implementatierisico’s

De onzekerheid over de beschikbaarheid en schaalbaarheid van nieuwe technologieën vormt een ander belangrijk risico. Steden kunnen dit aanpakken door hun investeringen te spreiden over verschillende technologieën en projecten geleidelijk op te schalen om zo in te spelen op technologische ontwikkelingen.

Capaciteitsrisico’s

Een mogelijk gebrek aan kennis of ervaring op het gebied van transitiefinanciering bij gemeentelijke ambtenaren kan een risico vormen voor de uitvoering van een Investeringsplan, indien hier geen maatregelen tegen worden genomen. Risico’s op het gebied van interne capaciteit en bekwaamheid, evenals risico’s in verband met institutionele aanpassing, moeten worden aangepakt naarmate de stad vordert op weg naar Klimaatneutraliteit.

Om blijvende vooruitgang op weg naar Klimaatneutraliteit te garanderen, moeten steden klimaatoverwegingen integreren in alle aspecten van de begroting, de toewijzing van middelen en de investeringsbeslissingen van de stad. Dit zal helpen om maximale steun voor de transitie te genereren en het vertrouwen van investeerders te waarborgen.

Het klimaat meenemen in de stadsbegrotingen

In plaats van klimaatprojecten los te zien van andere stedelijke initiatieven, zouden steden hun klimaatdoelstellingen moeten integreren in het algemene begrotingsproces. Dit houdt in dat er middelen worden uitgetrokken voor hernieuwbare energie, groene infrastructuur en veerkrachtprojecten als onderdeel van de kernagenda voor stadsontwikkeling.

Beoordelingen van de gevolgen voor het klimaat

Bij elke belangrijke investeringsbeslissing, of het nu gaat om vervoer, huisvesting of energie, moet een klimaateffectbeoordeling worden uitgevoerd. Zo wordt gewaarborgd dat alle stadsprojecten aansluiten bij de bredere doelstelling om de uitstoot te verminderen en de weerbaarheid tegen klimaatverandering te vergroten.

Een klimaatvriendelijke economie bevorderen

Steden moeten ernaar streven lokale economieën te stimuleren die aansluiten bij de klimaatdoelstellingen. Dit houdt onder meer in dat de groei van groene industrieën wordt ondersteund, bedrijven worden aangemoedigd om duurzame werkwijzen toe te passen en banen worden gecreëerd in de sectoren hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en klimaatbestendigheid.